ఎంత చక్కనిదైనా గతమంతా ఒక స్వగతం.జ్ఞాపకాల తోటలోకి అందరికీ స్వాగతం.

Showing posts with label తేహినో దివసా గతాః. Show all posts
Showing posts with label తేహినో దివసా గతాః. Show all posts

Tuesday, 10 September 2013

'హైదరాబాదాంధ్ర సాహిత్య పరిషత్ '






సాహిత్యాభివృద్ధికొరకు 
హైదరాబాద్ లో 1940 లో 
అంటే నిజాం పాలనా ప్రాంతం  గా వున్న కాలంలోనే 
ఏర్పరచబడిన సంస్ఠకు పెట్టిన పేరు
'హైదరాబాదాంధ్ర సాహిత్య పరిషత్ '.
ఆంధ్ర అనేది తెలుగు భాషకు  పర్యాయంగా వాడడం  
నాడు తెలంగాణలోనే ఎక్కువ పరిపాటి.
ఆ పరిషత్ కి మొహమ్మద్ ఖాసింఖాన్ కార్యదర్శి.
హైదరాబాద్ తెలుగు అకాడమీ గా వ్యవహృతమవుతూ 
మూడు నెలలకు ఒకసారి
'హైదరాబాద్ ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్  'పత్రిక వెలువడేది.
హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చిన ఆ పత్రిక తొలిసంచికలో 
సంపాదకుల  'స్వవిషయం '
ఆంధ్రభాషాభి వృద్ధికై 
నిజాం హైదరాబాద్ లో జరిగిన కృషిని తెలుపుతుంది.  




Friday, 16 August 2013

జోలపాటలు

అమ్మ పాడే జోలపాటలు, లాలిపాటలు ఎంత కమ్మనైనవోకదా! 
కృష్ణశాస్త్రి గారు రేడియోలో ఎప్పుడు ప్రసంగించారో తెలియదు గానీ
నేను పుట్టడానికి రెండు రోజుల ముందురోజుతేదీ సంచికగా వెలువడిన 
'తెలుగు స్వతంత్ర' వారపత్రికలో 
ఈ ప్రసంగ వ్యాసం అచ్చు అయ్యింది.
మీరూ ఈ రేడియో ప్రసంగవ్యాసం చదవండి.
మీ అమ్మ లాలిపాటల తరుణాలను హాయిగా తలుచుకోండి.





Wednesday, 16 January 2013

My Student Days



In Today's
16.1.2013
'The Hans India'
English Daily


Young Hans Page carried this article on me









(With thanks to Smt.Usha Turaga Revalli)

“My school was indeed my first literary sojourn”


Allamraju Venkatarao worked in All India Radio for more than 3 decades and his career gained him an ample number of colleagues and friends. He is a well-known personality in Telugu literary world too, but very popular with his pseudonym – Sudhama. Being a combination of many genres and styles of writing, he shares his schools days with young Hans readers


Sudhama now (inset) and then (circled) in the group photo of his HSC class at Malakpet Govt High school .

My life’s journey is that of a traveler who has been planting trees along the paths he traversed but has never stopped to nurture a whole garden. Which is why, I continue to cultivate literary off shoots of myriad genres. My school was indeed my first literary sojourn and has laid out this path that I walk on today.

My entire education has been in Hyderabad. My father was in the Directorate of Medical Services and we were in Madras until 1956, later moved to Hyderabad after formation of the State.

I first studied at a school near Sultan Bazar clock tower and then in Keshav Memorial School. It was my high school days at Malakpet High School that really shaped my inclinations and interests. Then in HSC course, we had a library period every week during which we read one book and took home another, to come back to school with a review. Of course, we had carpentry and other skill classes too.

When I was in my 7th standard, our teacher Krishna Murthy, in charge of the library, discovered that I had impeccable hand writing and made me write down the entire index in the library, plying me with milk and bananas. That was my first touch with literary greats. Trigulla Vekateswara Sarma sir was another teacher made me write small plays, while allowing complete creative freedom. At the age of 10, in 1961, I started what has come to be a revolution and an experiment that still stands out in literary genres.

I launched Vijnana Jyothi, a manuscript magazine or Likhita Patrika, which means a completely hand-written, illustrated and bound magazine that was circulated by turns. The magazine was a serious, formal affair, with a signature poem at the beginning of each edition. Malakpet High School then was in Malakpet colony, with the majority of students from the Govt quarters. Hence, each of the pieces in the magazine had the contributor’s name and quarter number at the end.

By 1964, though we read Chandamama and Andhra Prabha and other magazines, we were only marginally influenced, merely adding colour illustrations to our magazine. I remember vividly an event we had reported in the manuscript mag, with a report of speeches of eminent scholars such as Khandavalli Lakshmi Ranjanam and Diwakarla Venkatavadhani.

The magazine used to be circulated to major libraries such as Sri Krishna Deva Raya Andhra Bhasha Nilayam and we attached small slips of paper at the back of the magazine for comments. Gyanpeeth awardee Dr C Narayana Reddy was one of those who left a signed comment, saying rather commandingly that periodicals that came in print in those days really needed to take a few lessons from us.

Vijnana Jyothi was a pioneering effort and within a few years, we had many people replicating the format and we felt we needed some kind of control over the situation and started the Twin Cities Manuscript Magazines’ Federation! It was mandatory for all the magazines to send us all 12 copies at the end of the year and cooperate with us in selecting the best story of the year across magazines. I could run Vijnana Jyothi for more than eight years.

My exposure to literature and language at school level helped me plough a furrow for myself throughout my life. I had resisted efforts of my family to make me study mathematics and chemistry and joined the Oriental college to study language. And then did my post-graduation in Literature, then called MOL and not MA. One occasion I remember was my teacher at school coming to get notes from me for the MoL course. After all, teachers in those days were just Graduates who joined Government posts.

I went on to be associated with many eminent organisations such as Yuva Bharati and worked for innumerable publications. I won awards and experimented with literary tools.

I wrote about 45 short stories, more than 2000 poems and drew innumerable cartoons. My columns have subsequently published as compilations.

As someone who has many firsts to his credit in the field of literature as well as acknowledged prowess in many genres, such as cartoon drawing, poetry, short stories, criticism, film reviews, plays, literary essays and columns, including a column in poetry, I look back at my school days with pride and satisfaction. As is expected of school education, those days were truly a foundation for my todays.
(As told to
Usha Turaga-Revelli)




 

Wednesday, 18 July 2012

నూరేళ్ళ క్రితం పత్రిక నూరేళ్ళ క్రితం వ్యాసం




1912 ఏప్రెల్ '10 వ తేదీతో
ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక
మూడువందలపేజీలకు పైగా రచనలతో, ఛాయాచిత్రాలతో వెలువడింది.


అందులో శ్రీ రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణ శర్మ గారు
కవిత్వం గురించి రాసిన వ్యాసం
వంద సంవత్సరాల తరువాతఈ 2012 లోకూడా 
ఇవాళ్టికీ తాజాగా ఎలా భాసిస్తోందో
మీరే చదివి చూడండి.


కవిత్వ ప్రేమికులూ ,కవిత్వాభిమానులూ 
గుర్తించవలసిన విషయాలు
ఈ వ్యాసంలో కొన్ని
నేటికీ చర్చనీయాంశాలు

Tuesday, 17 July 2012

79 సంవత్సరాల క్రితం జోకులు





జోకులు అనేవిఎప్పటివైనా ఎప్పటికప్పుడుసరికొత్తగానే నవ్వు తెప్పిస్తాయి.
వాటికి కాపీరైట్ అంటూవుంటుందని చెప్పలేం.


1933 నాటి రోజుల లో విశాఖపట్నం నుండి
'సరస్వతి 'అనే వారపత్రికను
శ్రీ వెంపటి సత్యనారాయణ,శ్రీ మట్టా గురుమూర్తి గారలు వెలువరించే వారు.


ఆ పత్రికలో 'నవ్వుల నక్షత్రాలు ' పేర ప్రచురితమైన జోక్స్ పేజీ ఇది.
భాష కొంచం గ్రాంధికంగానూ ,అక్షరాలు కొన్ని మృగ్యమయ్యీ వున్నాయి కానీ వాటిల్లో విషయం గ్రహించడం కష్టం కాదు చూడండి.

Sunday, 21 August 2011

రేడియో చిన్నక్క గురించి.....



చూడమ్మాయి! మాకు సంగీత ఆర్టిస్టులు చాలా మందే ఉన్నారు. అయితే బాగా
స్పష్టంగా చదివేవారు కావాలి.
నీ వాయిస్‌ మైకుకు బాగా సరిపోయింది.
ఈ సాయంత్రం ఒక కథనానికి చదవాలి.

నీకు ఇష్టమేనా? అని ప్రశ్నించారు అక్కడ పనిచేసే అతను. సరే అంటూ అనౌన్సర్‌గా మారిపోయింది ఆ అమ్మాయి. వయొలిన్‌, గాత్రంలో సుశిక్షితురాలైన అ అమ్మాయి సంగీత విద్వాంసురాలిగా స్థిరపడకపోయినా
తన గాత్ర విన్యాసంతో అనౌన్సర్‌గా పేరు ప్రఖ్యాతులు సంపాదించింది.

ప్రపంచంలోని ప్రతి లక్ష జనాభాలో పదిమంది తెలుగు ప్రముఖులు కనిపిస్తారు. ఈ మహానుభా వులే 20వ శతాబ్దపు తెలుగు చరిత్రకు వైతాళికులు. సినీ కళాకారులకు జన బాహుళ్యంతో ఉన్న గుర్తింపును రేడియో ఆర్టిస్టులకు కేవలం వారి కంఠస్వరం ద్వారా తీసుకువచ్చి ''స్టార్‌ వాల్యూ కలిగించిన అతికొద్ది మందిలో ''చిన్నక్క పేర్కొనదగినవారు.
దక్కన్‌ రేడియో ''ఆకాశవాణిగా రూపాంతరం చెందిన తొలిరోజుల్లో సంగీతంలో ఆడిషన్‌ కోసం వెళితే ఒక ''స్క్రిప్టు ఇచ్చి చదవమని నా కంఠస్వరంలోని ప్రత్యేకతను గుర్తించి అనౌన్సర్‌గా ఎంపిక చేశారు. అలా మొదలైన నా రేడియో జీవితం జనజీవితంలో మమేకమైపోయింది. ''స్పోకెన్‌ వర్డ్‌ ఆర్టిస్టుగా పేరు తెచ్చుకునే అదష్టం ఉండబట్టే సంగీత కళాకారిణిని కాలేకపోయాననే 77 వసంతాల రేడియో చిన్నక్క జీవనయానంలోని వెలుగునీడలు వారి మాటల్లోనే..


నేను 1933 నవంబరు 10న పుట్టాను. అసలు పేరు రత్నావళి. ఆకాశవాణిలో జాయిన్‌ అవడమే విచిత్రం. సంగీతం ఆడిషన్‌ కోసం వెళ్ళి నన్ను నా స్వర మాధుర్యాన్ని గుర్తించి అనౌన్సర్‌గా తీసుకున్నారు.''చేనుగట్టు కథాపఠనంతో ప్రారంభమై నా ప్రస్థానం ఎన్నో మలుపులు తిరిగింది. 1955 నుండి కాంట్రాక్ట్‌ విూద ఉద్యోగంలో చేరాను. 1958కి పర్మినెంట్‌ అయ్యాను. అప్పట్లో పని ఎక్కువ. కళాకారులు తక్కువ.

అన్ని సెక్షన్లలో పని చేయాల్సివచ్చేది. త్రిపురనేని గోపిచంద్‌, దేవులపల్లి, దాశరథి వంటి ఎందరో సాహితీ ప్రముఖులతో పనిచేసే అవకాశం కలిగింది. నాటకాల్లో కూడా పాల్గొని మంచి నటిగా పేరు తెచ్చుకున్నా అడపదడపా ప్రాంతీయ వార్తలు చదివేదాన్ని. అప్పట్లో అన్నీ ప్రత్యక్ష ప్రసారాలే వుండేవి. స్టాఫ్‌ ఆర్టిస్టుకంటే స్థాయి ఎక్కువని ఎనౌన్సర్‌గా అప్లై చేసి 1960 నుండి షిప్టు డ్యూటీలకు సైతం అలవాటుపడ్డాను. ఇందులో చేరాక వెనక్కి తిరగి చూసుకోవాల్సిన అవసరం కలగలేదు. ఎవరి దగ్గరా పనిచేయాల్సిన అగత్యం ఏర్పడలేదు. అన్నిరకాల గ్రేడులు దాటి సెలక్షన్‌ గ్రేడు అనౌన్సర్‌గా 1992లో రిటైర్‌ అయ్యాను.

అనౌన్సర్‌నయినా చంద్రిగా తెలంగాణా మాండలికంలో చాలా ప్రోగ్రాంలను గ్రామసీమల్లో నిర్వహించాను. ఆదివారాలు కార్మికుల కార్యక్రమం లో రమణక్కగా (తెలంగాణా మాండలికం), వి.సత్యనారాయణ (జగన్నాథం) మేమిద్దరం వాదించుకుంటుంటే మూడో పాత్ర ప్రవేశించి ఆ అంశంలో ప్రాధాన్యతనూ, ఉపయోగాల్ని చెప్పడం జరిగేది. తొలిరోజుల్లో ఉషశ్రీ (పెదబాబు), తర్వాత టి.వి.ఆర్‌.కె.సుబ్బారావు(యాదగిరి), తురగా కృ
ష్ణమోహన్‌ (కిష్టయ్య), డి.వెంకట్రామయ్య (రాంబాబు) నిర్వహించారు.

ఓసారి ''రమణక్క నీకు నోరు ఎక్కువ అన్నాడు జగన్నాథం. అంటే మా ఆంధ్రోళ్ళకు లేదా! మళ్ళీ ఏమైనా అంటే రేడియోస్టేషన్‌ కాలబెడతాం అని ఉత్తరాలు వచ్చాయి. దానితో రెండు నెలలపాటు కార్యక్రమాన్ని నిలిపేసి తిరిగి మొదలుపెట్టారు.
రమణక్కగా అవతారాన్ని చాలించి నేను చిన్నక్కగా, సత్యనారాయణ (జగన్నాథం) ఏకాంబరంగా పరకాయ ప్రవేశం చేసి కార్యక్రమాలను కొనసాగించాం.

ఏ కారణం వల్లనో ఒకవారం నేను కార్యక్రమంలో పాల్గొనకపోతే ''చిన్నక్క రాలేదేమిటి? అని జవాబులు వచ్చేవి. జాతీయ కవిసమ్మేళనాలకు, రేడియో సంగీత సమ్మేళనాలకు, ఆహూతుల సమక్షంలో ఎన్నోసార్లు అనౌన్స్‌ చేశాను. చిత్తూరు సుబ్రమణ్య పిళ్ళై, చైంబై వైద్యనాథ భాగవతార, ఎం.ఎస్‌.సుబ్బులక్ష్మి, డి.కె.పట్టమ్మాళ్‌, ఎం.ఎల్‌.వసంతకుమారి, ఎస్‌.బాలచందర్‌, టి.ఆర్‌. మహాలింగం, ద్వారం వెంకటస్వామినాయుడు, కున్నకుడి వైద్యనాధన్‌ మొదలైన ఎందరో మహామహుల కార్యక్రమాలను ఆహుతుల సమక్షంలో ప్రకటించే అవకాశం నాకు లభించడం మరువలేను. ఇవి రేడియోలో అప్పటికప్పుడు ప్రసారం అయ్యేవి. గుండె నిబ్బరంతో, గంభీరంగా ఇచ్చే నా స్టేజి ఎనౌన్స్‌మెంట్లకు శ్రోతల్లోనూ విశేష ఆదరణ లభించేది. ఏ ఒక్క అక్షరంకానీ, ఒక కామా, ఫుల్‌స్టాప్‌గానీ, తడబడి తప్పుగా చెప్పడం ఇప్పటి వరకూ జరగలేదు. అసలు నా సర్వీసులోనే 'క్షమించండి అనే పదం ఉపయోగించలేదు. ఆ విషయం నిజంగా ఎంతో గర్వకారణం అని సుధామ మెచ్చుకున్నారు.

నేను ఆకాశవాణిలో చేరిన తొలిరోజుల్లో నిత్యం జరిగే విూటింగ్‌లు శ్రీకృష్ణదేవరాయల కొలువ్ఞను తలపించేవి. స్థానం నరసింహారావు, నాయని సుబ్బారావు, మంచాల జగన్నాధరావు, వేలూరి సహజానంద, గొల్లపూడి మారుతీరావు, బుచ్చిబాబు మొదలైన ఎందరో సంగీత సాహితీ, నాటక కళాతపస్వులతో కొలువైన ఆ ప్రోగ్రాంలో నేను కూడ పాల్గొనేదాన్ని. ఒక్కొక్కరూ కదిలే గ్రంథాలయంగా భాసించేవారు. ఎంత సమయ పాలన ఖచ్చితంగా పాటించేవాళ్ళయినా సెకన్లను ఎవరూ పట్టించుకోరేమో! కానీ రేడియో ప్రసారాల్లో సెకన్లు కూడ ఎంతో ప్రాముఖ్యత వహిస్తాయి. అనౌన్సర్‌ ఉద్యోగం కత్తిమీద సాములాంటిది. దీనికి బాహ్య శత్రువులుండరు, అంతఃశత్రువులైన కళ్ళు, నాలుక, చేయి, తప్ప. అవి ఎలాగంటే స్క్రిప్టులోని అక్షరాలు అప్పుడప్పుడూ తప్పుదారి పట్టిస్తుంటాయి. కళ్ళు తప్పుదారి పడితే నాలుక తప్పు చదువు
తుంది. ఇక చెయ్యి విషయంలో అనౌన్సర్‌ చేతివేళ్ళు మైకు, రికార్డ్‌ప్లేయర్‌, టేప్‌రికార్డర్ల ఫీడర్లవిూద నాట్యం చేస్తుంటాయి. వాటిల్లో మాత్రం పొరపాటు జరిగినా మొత్తం కార్యక్రమం రసాభాసవు తుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు, ఎన్నికల ఫలితాల వార్తలు వెలువడే సమయాల్లో పదే పదే ఎనౌన్స్‌ చేయాల్సి వస్తే మరింత జాగ్రత్తగా
వుoడాలి.

1969లో అనుకుంటా గండిపేట తెగిపోయిందనీ హైదరాబాద్‌ మునిగిపోతోందని వదంతులు వ్యాపించాయి. పోలీసు బలం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఎంతగా చెప్పినా జనం వినలేదు. ఆ సమయంలో నేను డ్యూటీలో
వున్నాను. కార్యక్రమాలను మధ్యమధ్యలో ఆపేసి దృఢంగా, స్వేచ్ఛగా సంఘ విద్రోహాలు సృష్టిస్తున్న వదంతులను వినకండి, విూ ఇళ్ళకు వెళ్ళిపోండి అని పదేపదే నేను చెప్పిన ధైర్యవచనాలకు పాన్‌షాపుల ముందు నిల్చున్న జనం మెల్లమెల్లగా తిరుగుముఖం పట్టారట. మర్నాడు నగర పోలీసు కవిూషనర్‌ స్టేషన్‌కు వచ్చి ఎంతగానో మెచ్చుకుని తమ డిపార్ట్‌మెంట్‌ తరపున 'అవార్డు ఇస్తామన్నారు.

అలాగే పాకిస్తాన్‌, భారత్‌ యుద్ధ సమయంలో దేశభక్తి పూరితమైన పాటలు, కథలు, గాథలు, ప్రసంగాలు వినిపించడం, మధ్యమధ్య ఉద్వేగ పూరితమైన స్లోగన్స్‌ చదవడం అపూర్వ అను భూతి. తుఫాన్‌ రోజుల్లో తెల్లవార్లూ మంచి మంచి సినీ గీతాలు ఏరి తెచ్చుకుని, మధ్య మధ్యలో వాతావరణ హెచ్చరికలు తెలియచేస్తూ మళ్ళీ పాటలు వినిపించేదాన్ని. వాటిని చాలామంది రికార్డు చేసుకునేవారు. అంత మంచి పాటలు వినాలనే సదుద్దేశంతో ''అక్కయ్యా మళ్ళీ తుఫాన్‌ ఎప్పుడొస్తుంది అని ఉత్తరాలు వ్రాసేవారు. నేను చాలా రేడియో నాటకాల్లో కూడా పాల్గొన్నాను. ''రేడియో నాటకం ఇంతకష్టం అనుకోలేదు. నాకంటే విూరంతా బాగా నటించారు కేవలం గొంతుతో అని ఒకసారి నటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు మమ్మల్ని ఎంతగానో మెచ్చుకున్నారు.

అలాగే కాంతం కథలను కొన్ని రూపకాలుగా మార్చి ప్రసారం చేశాం. అందులో నేను 'కాంతంగా నటించాను. ముని మాణిక్యం 'నాకాంతం మళ్ళీ బతికొచ్చిందమ్మా! అంటూ వెక్కి వెక్కి ఏడ్చేశారు. స్త్రీల కార్యక్రమం 'రంగవల్లిలో 'అమ్మబడి అనే శీర్షిక నిర్వహించాను. 'గ్రామసీమలులో రామాయణం చదివి వినిపించేదాన్ని. 1962లో చైనా యుద్ధ సమయంలో సైనికసోదరులు వారి భార్యలకు వ్రాసినట్లుగా దేశభక్తి పూరితమైన 'హంస సందేశం అనే ధారావాహిక ఉత్తరాల కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాను. 'వన్నెల విసనకర్ర శీర్షికలో స్త్రీల వస్త్రధారణ, నగల గురించి వ్యాస పరంపర చేశాను. అనేక కథలు రచించి ప్రసారంచేశాను.చంద్రి,రమణక్క,చిన్నక్కలుగా స్టాఫు  
క్యారెక్టర్స్‌ నిర్వహించాను. చిత్రమేమిటంటే చిన్నక్కగా నేను స్క్రిప్టు రాయడంగానీ, చూసి చదవడంగానీ ఉండేది కాదు. అశువుగా మాట్లాడటం వల్లనే ఆ పాత్రకు అంత సహజత్వం సిద్ధించి ఉంటుంది. ప్రపంచంలోని ప్రసార వ్యవస్థల్లో (బి.బి.సి. వాయిస్‌ ఆఫ్‌ అమెరికా) 28 సంవత్సరాలపాటు ఏకధాటిగా ఇలాంటి ఒకేపాత్రను నిర్వహించినవారు అరుదు.

అలాగే 'నవలా స్రవంతి శీర్షికన దాశరధి రంగాచార్య గారి 'చిల్లర దేవుళ్ళు నవలను తెలంగాణా మాండలికంలో ఆరునెలలపాటు చదివాను. కొత్తపల్లి వీరభద్రరావు''వాయిస్‌ ఆఫ్‌ హైదరాబాద్‌ "అని ప్రశంసించారు. హైదరాబాద్‌కు వచ్చిన అప్పటి రాష్ట్రపతి నీలం సంజీవరెడ్డి కార్మికుల కార్యక్రమంలోని మా త్రయాన్ని పిలిపించుకుని మాటలు విని చాలా సంతోషించి ఎంతగానో ప్రశంసించి సన్మానించారు. ''చదివి తెలుసుకునేకన్నా విని తెలుసుకోవడం తేలికన్న దృష్టితో నిరక్షరాస్యుల్ని ముఖ్యంగా దృష్టిలో పెట్టుకుని ముందుకెళ్ళిన రేడియోలో కుటుంబ నియంత్రణను పరిచయం చేసి ప్రచారం చేయడంలో నా కృషి మర్చిపోలేను.

 అందుకే ''ఆ స్మృతులు సజీవాలు అన్నారు చిన్నక్క.రైల్వేలో పనిచేసిన నా భర్త ప్రసాద్‌ తన మొదటి క్రిటిక్‌ అనే చిన్నక్కను శ్రీలంక నుండి తెలుగు ప్రసారాలకు తనదైన ఒరవడి దిద్దిన అనౌన్సర్‌ విూనాక్షి పొన్నోదురై తొలి ప్రపంచ తెలుగు మహాసభల్లో కలిసి వయసులో పెద్దదాన్ని అయినా ఏకలవ్య శిష్యురాల్ని అని సవినయంగా పేర్కొనడం రతన్‌ ప్రసాద్‌ (రత్నావళిలో రతన్‌, భర్త  ప్రసాద్‌ పేరు ఇముడ్చుకుని రతన్‌ప్రసాద్‌ అయ్యింది)లోని కృషి అంకితభావం, కఠోర దీక్షలకు నిదర్శనం. నేటి టెలివిజన్‌ కల్చర్‌ తెలుగు జీవితాన్నే కాదు, అన్ని భాషల, ప్రాంతాల జీవితాల్ని ఎంతో ప్రభావితం చేస్తోంది. ఒకప్పుడు కాలక్షేపానికి పుస్తక పఠనం వ్ఞండేది. నేడు అది టి.వి కాలక్షేపంగా మారినా 'రేడియో చిన్నక్క ప్రతిశో)త మనసులో చిరంజీవి.

''మా ఊరికి రైలులేదు, బస్సురాదు, అయినా ప్రతివారం చిన్నక్క వచ్చి మమ్మల్ని పలకరిస్తుంది. అని వెనకటికి ఒక శ్రోత పేర్కొన్నట్లు తన గళ మాధుర్యంతో ప్రతి ఒక్కరిలోనూ ఇమేజ్‌ను సంపాదించిన రతన్‌ ప్రసాద్‌ ఉచ్ఛారణా సామర్ధ్యం అనితర సాధ్యం. ఈమధ్యనే ఈమెకు మన నేటితరం అనౌన్సర్లకు, యాంకర్లకు ఆదర్శప్రాయం అనడంలో అతిశయోక్తిలేదు.





          శ్రీమతి.రతన్‌ ప్రసాద్‌

( కె.యం.జి.కృష్ణ ద్వారా  వార్త దినపత్రికలో 28.మే'2010 లో వచ్చిన వ్యాసం.)

Tuesday, 9 August 2011

'మో ' కలత నిద్ర



ఇటీవలే కీర్తిశేషుడైన
వేగుంట మోహన ప్రసాద్ 'మో '


1960,1'ఏప్రెల్ లో

విశ్వవీణ అనే పక్ష పత్రికలో రాసిన

రసరమ్య శబ్దచిత్రం ఇది.

1989 జనవరి 1 సంచిక ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో పునర్ముద్రణమైన ఈ రచన
మళ్ళీ మీ కోసం...

కలత నిద్ర






మహానగరమనే బ్రహ్మరాక్షసి నిద్ర పోతూంది.కాళ్ళు బారచాపి వెల్లకిల పడు కుని భూమి అనే తలగడ దిండునుపైన తల పెట్టుకుని గురక కొడుతూ నిద్రపోతూంది. రాత్రి అనే చీర కట్టుకుని ,చీకటి అనే ముసుగు తన్ని అలసిపోయి వళ్ళు హూనం చేసుకుని ,దేహంలోని వేరువేరు ముక్కలన్నీ దగ్గర పెట్టుకుని ,తిరిగి తిరిగి వచ్చి ,చచ్చీ చెడీ ,కూడు తినకుండ,కడుపు మండి ,తలకాయ పగిలి కళ్ళు లోతుకు పోయి,పళ్ళు బయటకు వచ్చి తన మీద తనకు కోపం వచ్చి,ఎవరినో సాధిద్దామని బిర్రబిగుసుకుని పడుకున్నది.


ఎక్కడో ఒక కుక్క ఒక్కసారి లేచి నుంచొని,మొరిగి, తన కాలిని తాను కరుచుకుని,నోరు మూసుకుని కూలబడిoది.ఒకేసారి నగరం ఒంటి మీద పడుకున్న కుక్కలన్నీ చెవులు రిక్కించి ఒకదాని తరువాత ఒకటి అరచి నిద్రపోయినట్లు చచ్చాయ్.


నగరం పక్కకు ఒత్తిగిల్లింది.కాళ్ళతో నేలను ఈడ్చి తన్ని ,కాళ్ళు కడుపులో పెట్టుకుని పడుకున్నది.నగరం కలవరించింది.కలలో కలసిన మరో కొరివి దయ్యాన్ని పలుకరించింది.గొణిగింది,సణిగింది. తిట్టుకున్నది.మళ్ళా చచ్చిపడ్డట్లు నిద్ర పోయింది. నగరం కంటి పొరల్లో మళ్ళా ఏదో కలల కలకలం బయలుదేరింది.కలలో శృంగారం వెళ్ళమోస్తోంది. నగరం చెవిలో జోరీగ దూరింది. అదిరిపడి దాన్ని చంపేదాకా ఊరుకోలేదు. మళ్ళా అటుపక్కకు వొత్తిగిల్లింది.


నగరం క్షయతో తీసుకుచస్తున్నట్లు పొడి దగ్గు దగ్గింది.గుక్క వచ్చినట్లు రక్తం కళ్ళెలు కక్కింది.క్రింద పడిన రక్తాన్నే మళ్ళా జుర్రుకుంటున్నది.నగరం కాళ్ళు కుష్టు వ్యాధికి బలి అయినవి,నగరం ఇదివరకు వ్యభిచరించింది. దాని వళ్ళు జ్వరంతో కాగిపోతోంది. ఊపిరి ఆడి చావక, కోడి మెడకాయ కోస్తే ,అది కెకెకె మన్నట్లు కొట్టుక చస్తుంది. నగరం కళ్ళలో ఎవరో నిప్పులు పోసారు.కుంపట్లాంటి కళ్ళల్లో బొగ్గుల్లాంటి కనుపాపలు రాజుకొంటున్నవి. ఒక ప్రక్క నగరంఒంటిమీద వున్న నీటి కుళాయి నెవరూ కట్టేయలేదు. దాని ఒళ్ళంతా రొచ్చురొచ్చుగా వుంది. దోమలు మూగుతూ సంగీతం పాడుతున్నవి.నగరం భుజాలనే రైలు పట్టాల మీద గూడ్స్ బండి కూస్తూ వెళ్ళిపోయింది.రైలు పట్టలు విరిగి పోయినయ్. నగరం శరీరం మాంసపు ముద్దయింది. చంద్రుడనే దీపం కొండెక్కింది.


భగవాన్! ఈ నగరం ఎంత నరకమైనా కానీ,దానికి చావు తగదు. అసలు సృష్టి లోని ఏ జీవరాశి ఇలా అంతమవకూడదు.ఆ చావు ఎవరికీ వద్దు.నీవు చేసిన ఈ ప్రపంచమనే బొమ్మరింటిపై అంత కసి అయితే ,నిన్ను నీవు ప్రేమించుకోలేవన్నమాట.


మేము చేసే పాపాలకు మాకు శిక్ష ఇవ్వవద్దు.మాకు పశ్చాత్తాపం కలిగే ఆత్మజ్ఞానాన్ని ప్రదర్శించు. పువ్వును పువ్వుగానే రాలిపోనీ. వడలిపోనీయకు. అంతిమ క్షణాల్లో మా కంఠంలో ఆందోళన కొట్టుకులాడనివ్వకు. నా మాటవిని ఈ బలి మానివేసేయ్. ఇందుకోసంలోకం నిన్నేదేదో అంటూంది. అవన్నీ వినలేకుండా వున్నాను. అలా చేస్తానని మాట ఇవ్వు.నీకెందుకు. మా అంతట మేము నీకు అంకితం ఐపోతాము. ముందు ఈ చీకట్లో మమ్మలిని మేము వెతుక్కోటానికి ఒక చిన్న జ్యోతిని ప్రసాదించు. ఆ జ్యోతే మేముగా నీలో చేరి పోతాం. మా కనుపాపలపైన ఈ నీలి నీడలు తుడిచివేయి. ఈ చీకటిని ఎక్కడికైనా విసిరివేయి.కాదూ! నీ వెలుగుకు ఎంత చల్లదనం వుంటుందో అంత వేడికూడా వుంటుంది. ఆ నిప్పుతో దాన్ని కాల్చేయ్.


నగరం కళ్ళలో చంద్రుడు కాస్తున్నాడు. పునర్జన్మ ఎత్తినట్లు పసిపాపలా చిరునవ్వు నవ్వుతూ బుల్లిబుల్లి చేతులతో చప్పట్లు కొడుతూ నగరం ప్రపంచమనే ఉయ్యాల లోంచి లేచింది. భగవంతుడు అనే అమ్మ పసిపాపకు స్తన్యమిచ్చింది.


మానవత్వం ఆత్మహత్య చేసుకోగా ,పశుప్రాయంగా మరణించిన నగరంలోదేవత్వం ప్రవేశించింది.







Friday, 5 August 2011

‘మో’కరిల్లిన విషాదం







"అలాగని పెద్ద బాధా లేదు....అన్నాడాయన...."

‘‘ఆయనకు కాదు, ‘బాధ’ మనకు! హృదయం కొట్టుకుంటూండగానే మెదడు మరణించి, ఆ పై ‘కాలం’ చేయడంలో కూడా ‘బతికిన క్షణాలు’ లోని ‘రహస్తంత్రి’ని త్రెంపుకుని, చితి చింతలో ‘చింత’ మనకు మిగిల్చి, చివరకు తాను ‘చితియై పోయాడు. ‘‘ఎ పొయట్ ఈజ్ ఎ పెయింటర్ ఆఫ్ ది సోల్’’, ‘‘ఎ పొయట్ ఈజ్ ది ట్రాన్సలేటర్ ఆఫ్ ది సైలెంట్ లాంగ్వేజ్ ఆఫ్ నేచర్ టు ది వరల్డ్’’ అన్న మాటలకు సాక్షీభూతుడుగా నిలిచేవాడు తను’’.

వేగుంట మోహన్ ప్రసాద్ మరణించాడని కవిమిత్రులే కాదు, పాఠకలోకం కూడా పరితపిస్తోందనడానికి అక్కడ గ్రంథాలయం దగ్గర సంభాషణలు వినిపిస్తున్నాయి.

‘‘మానిషాద నుండి, మో ‘నిషాదం’ వరకు బాధే కవిత్వానికి పర్యాయమర్రా! ‘మో’ కవిత్వం అర్థం కాదని కొందరి బాధయితే, ‘మో’ వలె ఎందుకు అలా ‘సాంధ్యభాష’ను పలకలేకపోతున్నా‘మో’, అని కొందరి కవుల బాధ! తెలుగు కవితకు పాశ్చాత్య స్థాయి ‘విగర్’నూ, ఒక గౌరవాన్ని, ఉదాత్తతనూ అద్దిన కవి ఆయన’’ అన్నాడు సన్యాసి.

‘‘ ప్రముఖ రచయత ,నటుడు తనికెళ్ళ భరణి నెలకొల్పిన ప్రతిష్ఠాత్మక కవితా పురస్కారాన్ని మొదటగా ‘మో’ అందుకుని - నెలయినా కాలేదు. మొన్న మొన్న దాశరధి జయంతి రోజు ,కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ సహకారంతో లావణ్య ఆర్ట్స్ ప్రభాకర్ ఏర్పాటు చేసిన కవి సమ్మేళనానికి వచ్చి తన మధ్యాహ్నపు నిద్ర అవాంతరాలను కవితగా విన్పించి, విశ్వేశ్వర్రావ్ షష్ఠిపూర్తి కని- టి.ఎస్. ఎలియట్ 'వేస్ట్‌లాండ్'‌కు ,ఖాదర్ మొహియిద్దీన్ చేసిన తెలుగు ‘చవిటపర్ర’కు టీకాటిప్పణి తాను సంతరించి, ఆ పుస్తకాలను వచ్చిన వారందరికీ ఉచితంగా పంపిణీచేసి, శివారెడ్డి నుండి సుధామ దాకా అందరితో ఆప్యాయంగా కబుర్లాడి, ఇప్పటికీ తాను గళ్ళ నుడికట్టులు నింపడం చేస్తూ మెదడునీ, భాషనీ ‘షార్ప్ చేసుకుంటున్నానంటూ కబుర్లు చెప్పిన వాడు - ఇంతలోనే బ్రెయిన్ హెమరేజ్‌తో శాశ్వత నిద్రలోకి సంగమిస్తాడని ఎలా అనుకుంటాం’’ అన్నాడు రాంబాబు చెమ్మగిల్లిన కనులు తుడుచుకుంటూ....

‘‘తెలుగు కవిత్వంలో ‘మో’ది ఒక విలక్షణ ముద్ర. అనుభూతి, అనుభవాల్లో తనను తాను ‘అనుభవవాద కవి’గా చెప్పుకుంటాడు. ఏడు కవితా సంపుటాలు, మూడు వ్యాస సంపుటాలు, అనేక అనువాదాలు, వెలువరించిన మోహన ప్రసాద్ విజయవాడ సిద్ధార్థ కళాశాలలో ఇరవై సంవత్సరాలు ఆంగ్లోపన్యాసకునిగా ,ఎందరినో సాహిత్యాసక్తిగల విద్యార్థులుగా మలిచాడు. విజయవాడ, ఆకాశవాణిలో ‘మో’ షేక్స్‌పియర్ నాటక కథలను ,‘కథా లహరి’లో అందించగా, కోకా సంజీవరావ్ గళంలో ఆ కథలు శ్రోతలను అలరించాయి. అది గ్రంథ రూపంలో కూడా ఆ తరువాత వచ్చింది. తెలుగు కవులను ఆంగ్ల పాఠక ప్రపంచానికి పరిచయం చేయడంలో ,మో ‘ది టెన్స్ టైమ్’ అనువాదాలు, విశిష్టమైనవిగా నిలిచేవిగా ఉన్నాయి’’ అన్నాడు ప్రసాదు....

‘‘కవిత్వానికే కాదు కరచరణాలకు స్పెల్లింగులు చెప్పినవాడు. బుడమేరు రాళ్ళనూ, బ్రిటిషిండియా పుస్కాలనూ పుక్కిట పట్టినాడు. చితిచింతడు, మానిషాదుడు. ఆయనకి ఏ పరిచయవాక్యమైనా చిన్నదే. వాక్యానికి లొంగని మనిషి, మమతకు మాత్రమే లొంగే నాన్న, ఆంధ్రానికి ఆంగ్లత్వాన్ని, ఆంగ్లానికి ఆంధ్రత్వాన్నిచ్చి - అంధత్వాన్ని తుడిచేసిన కవి. ఏక ‘మో’, ఏకైక ‘మో’’’ అన్న సమకాలీన కవితల కాలనాళిక ‘కవితా!’లో ఆయన పరిచయం ప్రత్యక్షర సత్యం! సీతారాం లాంటి వారు ‘మో’కి ప్రత్యక్ష శిష్యులు లాంటివారు. తన చివరిదైన కవితా సంకలనం ‘నిషాదం’కు ‘మో’ -‘సీతారాం’ చేత ముందు మాట రాయించడం విశేషం’’ అన్నాడు సన్యాసి.

‘‘గ్రీక్, రోమన్, యూరోపియన్ కవిత్వాలను, ఆపోశన పట్టి, తన పుస్తకాలను చదివిన వారు తెలివైన వారు కావాలని ,కవిత్వాన్ని ఒక మల్టీమీడియా ఎక్స్‌పీరియన్స్‌గా అందించాలనీ, ప్రయత్నించిన వాడాయన! ఒక ‘డాలీ’ పెయింటింగ్ చూసినట్లుగా, సర్రియలిస్టిక్ ఎక్స్‌పీరియన్స్‌ను పఠితలకు ఆయన అందించాడు. ఆయన మేనల్లుడు బాబు - తన తల్లి, అంటే ‘మో’గారి చెల్లి మరణించినప్పుడు, ‘మో’తో సంప్రదించి ,ఆమె అవయవాలను, మరి అయిదుగురికి జీవం పోసేలా, అవయవదానం చేసాడంటే అందుకు ప్రేరణ కూడా ‘మో’యే! జీవితమూ, కవిత్వమూ మిళాయించి, తన వైయక్తిక అనుభూతులకూ, అనుభవాలకు కవిత్వ శరీరాన్ని ఇచ్చి, ఒక ప్రాణవత్ చైతన్యాన్ని తద్వారా అక్షరీకరించిన కవి వేగుంట మోహన్ ప్రసాద్. ఇప్పుడు యూనివర్శిటీ అయినా, ఒకప్పుడు ‘‘సెంట్రల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇంగ్లీషు అండ్ ఫారిన్ లాంగ్వేజెస్’’గా ఉన్న హైదరాబాద్ ఇనిస్టిట్యూట్‌లోనే ఆయన డిప్లమోకోర్స్ చేస్తూ ,తన తొలి కవితను 1960లో భారతిలో వెలువరించారు. బ్రిటిష్, ఫ్రెంచ్, రష్యన్ కవిత్వాలతో తానెక్కువ ప్రభావితుడనని చెప్పుకునేవారు. రిటైరయ్యాక కూడా కొంతకాలం ద్రవిడ యూనివర్శిటీ అనువాద విభాగం డైరెక్టర్‌గా పని చేశాడు. ఆక్స్‌ఫర్ట్ యూనివర్శిటీ ఆయన అనువాద నవలను ఈ సెప్టెంబర్ నాటికి ప్రచురించబోతోంది కూడా! కవిగా ఆయనది విజయ‘మో’, వీర స్వర్గ‘మో’ కాలానికి నిలుస్తుంది’’ అంటూ అంజలి ఘటించాడు రాంబాబు.

Thursday, 21 July 2011

దాశరథి జయంతి స్మృతిగా...



22 జూలై దాశరథి గారి జన్మదినం.

ఉర్దూ లోని రుబాయి సొగసులను తొలిసారి తెలుగుకు అందించిన వారు ఆయనే.
ఆయనతో పరిచయం మరచి పోలేనిది.


యువకులుగా వున్న మమ్ములని ఆయన ఎంతో ప్రోత్సహించేవారు.


26 వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భంగా 
హైదరాబాద్ రవీంద్రభారతి లో జరిగిన ఒక కవిసమ్మేళనంలో
ఆయన హాస్య చతురోక్తులతో కూడిన రుబాయిలను వినిపించడం నాకు బాగా గుర్తు.


1973 సెప్టెంబర్ 9 వ తేదీ
ఈ రుబాయీ ప్రక్రియగురించీ,మరికొన్ని కవిత్వపు విషయాల గురించీ

దాశరథి గారితో నేను,కోపల్లె శివరాం,కుమారి చిత్రపు శాంత
ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ 'బి 'కేంద్రం యువవాణి లో చేసిన పరిచయ కార్యక్రమం
ప్రసారమైన ఆనందం ఎప్పటికీ మరచి పోలేనిది.


15 ఆగస్ట్ 1973 న రవీంద్రభారతి కవి సమ్మేళనంలో  ఆయన చదివిన రుబాయిలు
వారి ఏ పుస్తకంలోనైనా వచ్చాయో లేదో నాకు తెలియగానీ
మీ కోసం ఆ కవితలు ఇవిగో....




దాశరథి రుబాయిలు


కళ్ళెం వున్నది మనచేతిలో
గుర్రం మాత్రం పడె గోతిలో
దప్పి తీరదని నేనంటాను
నీళ్ళేలేని మన నూతిలో





పడవ నడపలేని వాడు నావికుడు
పాట పాడలేనివాడు గాయకుడు
అందుకనే వేదనతో నేనంటాను
ప్రజల నడపలేనివాడు నాయకుడు





పైపై సొగసులు కల్ల సుమా
లోపలిదంతా డొల్ల సుమా
నిజం తెలియమని నేనంటాను
లేదా కొంపే గుల్ల సుమా





నింగిని కితాబుగా చేశాను
చుక్కల హిసాబులు వేశాను
ప్రేయసికోసం వేచీవేచీ
తుదకు మంచమే నేసాను





బండను కోయాలి కుసుమ దళం
గుండెను కోయాలి నయన జలం
కదనరంగమున నేనంటాను
కత్తిని మించాలి కవుల కలం





నవభాష్పధారలో నవ్వు కాగలవు
ముళ్ళతీగెలలోన పువ్వు కాగలవు
యత్నించి చూడమని అంటాను నేను
రాళ్ళ రాసులలోన రవ్వ కాగలవు





నిన్నటి ధర రెండింతలు పెరిగింది నేటి ఉదయం
మొన్నటి ధర మూడింతలు పెరిగింది సాయంత్రం
అన్నింటి ధర పెరిగినా నేనంటాను
ధర పెరుగని సరుకొకటే మానవ ప్రాణం



డబ్బుకొరకు గడ్డి తినని రోజుల కోసం
వెలకై రవళించబోని గాజుల కోసం
అందరమూ కృషి చేయాలంటా నేను
అట్టడుగున వున్న జనుల మోజుల కోసం





కోటి నదులు పోలలేవు ఒక్క సింధువుని
కోటి తారలు పోలలేవు లోక బాంధవుని
అందుకనే గళం విప్పి నేనంటాను
కోటి నేతలు పోలలేరు ఒక్క గాంధీని





ఏసును శిలువకు పంపినవారు ఇంకా వున్నారు
బాపు గుండెలు చెండిన వారు బహుగా వున్నారు
అంతటితోనే అయిపోలేదని అంటా నేను
తలిదండ్రులనే తునిమే తనయులు ధరలో వున్నారు





ప్రభుతకు సమతకు నడుమన గోడలు పెట్టారు
జనతను ఆర్థిక బందిఖానలో నెట్టారు
పెట్టుబడుంటే గిట్టుబడుండును ధనికులు అది కనిపెట్టారు
జనతను దోస్తూ సమతకు జేజే కొట్టారు





బిరుదూ సనదూ ప్రతి మానవుడికి కావాలి
పదవీ హోదా ప్రతి పౌరుడికీ కావాలి
ప్రభుత మెప్పునూ బడసిన పిమ్మట ఏం కావాలి
ప్రజల మెప్పుకై ప్రభుతను దెప్పుట కావాలి





కంఠశోషతో రానే రాదు సోషలిజం
రైతు కూలి మేధావులు కలుపుడి భుజం భుజం
ఢిల్లీ నుంచీ దిగుమతి చేసే సరుకిది కాదు
విఛ్ఛిన్నకర శక్తుల ఓడిస్తే అది వచ్చేనయ్యా నిజం నిజం





రోజొక రాజు దిగిపాయ
రాజ్యం ప్రజాళి పాలాయ
దండుగ రాజుల నమ్మిన వారికి
తండులమ్ములే కరువాయ





భారతీయులది భాగీరథి
పాకీయులది రావీ నది
నదులెట్లున్నా నేనంటాను
కలుసుకోవలె హృది ,మది





ఉత్తరానగల హిమాచలం
దక్షిణాన గల జలధి జలం
మన అందరిదని నేనంటాను
అనుభవించు స్వాతంత్ర్య ఫలం
ఐకమత్యమే మనకు బలం





వీరంగం వేస్తూంటే రాదు విప్లవం
తారంగం పాడుతుంటే రాదు సమరథం
అందుకోసమే నేనంటాను
ఏ లేహ్యం తిన్నాగానీ రాదు యౌవ్వనం





రక్తం నదులై పారకపోతే రాదా రెవల్యూషన్
బుర్రలు బుర్రలు పగులక లేదా సమస్యకు సొల్యూషన్
హింసా యుద్ధం ఔట్ డేటెడ్ అని నేనంటాను
శాంతి ఒక్కటే మానవజాతికి సాల్వేషన్

Saturday, 21 May 2011

నేను రాసిన మొదటి పీఠిక :1979




ఆచార్య తిరుమల
ప్రముఖ కవి,పండితుడు.

మాజీ ప్రధాని శ్రీ పి.వి.నరసింహారావు  గారి భార్య సత్తెమ్మ నరసింహారావు గారి పేరు మీద వుండిన కాలేజి లో లెక్చరర్ గా పని చేసేవారు.

కానీ అర్థంతరంగా ఆ కాలేజీ ఎత్తివేయడంతో అందులోని కొంతమంది కలసి చైతన్య కళాశాలను స్థాపించారు.

స్థాపక ప్రముఖులలో తానొకడు.

చివరివరకూ తెలుగు శాఖను తానే నిర్వహించాడు.

ఎందరినో సాహితీవేత్తలుగా తీర్చిదిద్దిన ఘనత తనది.

అటు పద్యాన్ని,ఇటు వచన కవితనూ,వ్యాసాన్నీ,ఉపన్యాసాన్నీ కూడా సమర్థవంతం గా నిర్వహించిన ఆచార్య తిరుమల ప్రచురించిన తొలి వచన కవితా సంకలనం 'మాట్లాడే మల్లెలు '.




నా మీద గల అమిత మిత్ర వాత్సల్యంతో దానికి నాచేత ముందు మాట రాయించడం మరపురాని విషయం.

తన మున్నుడిలో కూడా నన్ను తలుచు కున్నాడు.

 మా స్నేహం అనేక సంవత్సరాలు సాగింది.

ఆకాశవాణి లో నేను కార్యక్రమ నిర్వహణాధికారిగా వుండగా ఆనేక కార్యక్రమాలు తాను చేశాడు కూడా.

రిటైర్ కాకుండానే తన మరణం మేము ఎవ్వరమూ జీర్ణించుకోలేక పోయాము.


మాట్లాడే మల్లెలకు ఆ నాటి తన మున్నుడి.



నా ముందు మాట ఇది.







Wednesday, 18 May 2011

'వంటింటి పజ్యాలు '

హాస్యప్రభ అనే మాసపత్రిక

హైదరాబాద్ నుండి జూలై 1975 లో ప్రారంభమై

కొన్ని సంవత్సరాలు నడిచింది.



రచయిత బాలం వెంకటరావు వాళ్ళ మామయ్య దాని

అధిపతి అని గుర్తు.


కార్టూనిస్ట్ గూడూరి వాళ్ళ మామయ్యేమో ..సరిగా గుర్తు

లేదు.

నేను అందులో పజిల్స్, కార్టూన్లు,

సంచిక గురించి కరపత్రాలూ కూడా డిజైన్ చేసేవాడిని.



1976 లో అందులో 'వంటింటి పజ్యాలు ' అని

నెలనెలా కార్టూన్ కవితలుగా రాసాను.

అందులోవే ఇవి.






Sunday, 8 May 2011

లిఖితపత్రికలు




పాఠశాలలో 8 వ తరగతిలో వున్నప్పుడే
'విజ్ఞాన జ్యోతి '
అనే లిఖిత పత్రికనూ
ఆ తరువాత 1967 లో
'యువమిత్ర '
అనే లిఖిత మాస పత్రికనూ
నా సంపాదకత్వంలో చాలా సంవత్సరాలు నడిపాను.



హైదరాబాద్ లోని
శ్రీ కృష్ణదేవరాయ ఆంధ్రభాషా నిలయంలో,
గాంధీ స్మారకనిధి గ్రంథాలయంలో ,
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఆర్ట్స్ కళాశాలలో
దానిని విడతలవారీగా పాఠకులు చదివేందుకు వుంచేవారం.


యువమిత్ర లిఖిత పత్రికపై ఆ నాటి ఒక సంచికలో
18.1.1974 నాడు
డాక్టర్.సి.నారాయణరెడ్డి గారి అభిప్రాయం ఇది.



ఇటీవల దూర దర్శన్  సప్తగిరి లో
'తెలుగు తోట  'కార్యక్రమం లో ధారావాహికంగా లిఖిత పత్రికల గురించి
నా లఘు ప్రసంగాలు ప్రసారమయ్యాయి.




మీ అభిప్రాయాలను ఈ బ్లాగ్ లోనే కామెంట్లలో తప్పక రాస్తారుగా!











Monday, 25 April 2011

విద్యార్థి కవులపై శశాంక వ్యాసం



ప్రముఖకవుల గురించీ,వారి కావ్యాల గురించీ వ్యాసాలు రాసేవారు వుంటూనే వుంటారు.ఇక ఒక నాటి తరం సాహితీవేత్తల గురించి వారి జయంతులకో,వర్థంతులకో పత్రికలలో నివాళి వ్యాసాలో,స్మారక రచనలో వెలువడుతూ వుండడం కూడా కద్దు. కానీ వర్థిష్ణులైన కొత్త కవుల గురించి పట్టించుకునే పెద్దలు తక్కువ.తమ శిష్యులుగా భావించిన వారిని ప్రోత్సహించడం చేసినా,మహా అయితే వారి పుస్తకానికి ఏ ముందుమాటో వ్రాసి ఆశీర్వదించడం చేస్తారుగాని వారిపై వ్యాసం ఏ పత్రికకో ,సంచికకో వ్రాసేవారు కూడా తక్కువే.అందునా ఒక ప్రముఖ కవి ఒక కుర్రకవిని గురించి రాయడం గతంలో మరీ తక్కువ.


కవి గా కాక ప్రముఖ విమర్శకునిగా ఖ్యాతి గాంచిన 'చే.రా '(శ్రీ.చేకూరి రామారావు గారు)ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక ఆదివారం సంచికలో తన 'చేరాతలు ' కాలం లో యువకవులను (ముఖ్యంగా కవయిత్రులను) గురించి రాసారు.


కానయితే తాను ప్రముఖ కవి గా పేరుపొందిన దశలోనే కీ.శే. శ్రీ శశాంక గారు,చాలా కాలం క్రితమే , విద్యార్థులుగా వుండి కవిత్వం రాస్తున్న యువతను ప్రోత్సహిస్తూ వ్యాసం రాయడానికి ఒక ఒరవడి పెట్టారనిపిస్తుంది.

1971 లో మే 30,31, జూన్.1 తేదీలలో మూడు రోజులపాటు హైదరాబాద్ లో అయిదవ అఖిలభారత ప్రపంచ మహా సభలు పెద్ద ఎత్తున జరిగాయి. అప్పుడు రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిగా వున్నకాసు బ్రహ్మానంద రెడ్డి గారు చైర్మెన్ గా జరిగిన ఆ సభలను ప్రముఖ శాస్తవేత్త సూరి.భగవంతం గారు ప్రారంభించగా, అప్పటి విద్యాశాఖామంత్రి పి.వి.నరసింహారావు గారు సాహితీ సదస్సులను ప్రారంభించారు. అప్పటి సమాచార శాఖామంత్రి అక్కిరాజు వాసుదేవరావు గారు పుస్తక కళా ప్రదర్శనను ప్రారంభించారు.శ్రీ.దామోదరం సంజీవయ్య గారు రచయితల మహాసభల అధ్యక్షులు కాగా, ప్రధాన కార్యదర్శిగా శ్రీ.పోతుకూచి సాంబశివరావు గారు వ్యవహరించారు.



అయిదవ అఖిల భారత తెలుగు రచయితల మహాసభల రిసెప్షన్ కమిటి ఎక్జ్ క్యూటివ్ కన్వీనర్లలో ఒకడిగానూ,పుస్తక,కళాప్రదర్శన కమిటీ సభ్యులలో ఒకడిగానూ నేనూ పనిచేయడం మరపురాని సంగతి.







ఇంతకీ చెప్పవచ్చిన సంగతి ఆ సందర్భంగావెలువడిన సావనీర్ లో మా అందరికీ ఆశ్చర్యాన్నీ ,ఆనందాన్నీ కలిగిస్తూ శశాంక గారు 'విద్యార్థి కవితారంగం- కొంతమంది విద్యార్థి కవులు ' అంటూ ఒక వ్యాసం వ్రాసారు.అందులో మొదటే నా గురించి రాసారు.ఆ రోజు ఆయన వ్యాసంలో పేర్కొన్న వాళ్ళం లో ఒక కపిల రామమోహనరావు మినహా మిగితా అందరమూ నేటికీ కవులుగా నిలబడడం జరిగింది.చెబితే స్వోత్కర్ష అవుతుంది గానీ మీరే వ్యాసం చదవండి,నా గురించి ఆయన ఏమన్నదీ.అది నాడు ఆయననుండి అక్షరాలా అందిన గొప్ప కితాబుగా భావిస్తాను.ఆ మాటే మా దేవరాజు మహరాజూ అంటూవుంటాడు.ఆ సావనీర్ లో 'కవిత-యువ రచయితలు ' అనే నా వ్యాసమూ ప్రచురితమైంది.కానీ శశాంక గారు ఈ వ్యాసం రాయడం ద్వారా కలిగించిన ప్రోత్సాహం ఎప్పుడూ ఒక గొప్పగా తలుచుకునే తరుణం.